Jacob Gottfried Haafner

Jakob HaafnerJacob Gottfried Haafner (Halle, 13 mei 1754 – Amsterdam, 4 september 1809) was een Duits-Nederlands schrijver van reisverslagen. Haafner schreef over zijn leven en reizen in Zuid-Afrika, Voor-Indië en Ceylon vijf reisverhalen. Hij had een afschuw van westers kolonialisme, de zending en slavernij. #verlichting

Frederik van Leenhof Middelburg, 1 september 1647 – Zwolle, 13 oktober 1715 #verlichting


Frederik van Leenhof was een Zwolse dominee, die uit zijn ambt werd ontzet nadat hij in 1703 spinozistische ideeën had verkondigd in een publicatie;

Frederik van Leenhof (Middelburg, 1 september 1647 – Zwolle, 13 oktober 1715)was ook  filosoof die een internationale controverse veroorzaakte door zijn spinozistische werk “Hemel op aarde” 

Although discharged honourably from his pastoral position in 1710, and excommunicated disgracefully in 1712, Leenhof’s ideas spread far and wide. Heaven on Earth was translated in many languages and spread all across Europe, via Germany along the Baltic Sea cities into the Baltic states, Italy, Spain and Portugal
https://en.wikipedia.org/wiki/Frederik_van_Leenhof

https://nl.wikipedia.org/wiki/Frederik_van_Leenhof

Alexander Nikolayevich Radishchev #Verlichting

Radishchev
Alexander Nikolayevich Radishchev (Russian: Алекса́ндр Никола́евич Ради́щев; 31 August 1749 – 24 September 1802) was a Russian author and social critic who was arrested and exiled under Catherine the Great. He brought the tradition of radicalism in Russian literature to prominence with his 1790 novel Journey from St. Petersburg to Moscow. His depiction of socio-economic conditions in Russia resulted in his exile to Siberia until 1797.

In 1789 richtte Radisjtsjev in zijn woning te Sint-Petersburg een kleine drukpers in, waarop hij in 1790 650 exemplaren van zijn boek “Reis van Petersburg naar Moskou” drukte. Aanvankelijk had het boek de goedkeuring van de censor gekregen, maar vlak voor het drukken had hij er nog allerlei opruiende passages aan toegevoegd. Toen keizerin Catharina de Grote het boek te lezen kreeg, kende haar woede geen grenzen: volgens haar werd er de Franse pest in uitgezaaid, het zaad van de Franse Revolutie. Onder de dekmantel van een reisbeschrijving hangt Radisjtsjev een somber beeld op van het toenmalige Rusland. Op elke reishalte tussen Petersburg en Moskou stuit hij op wantoestanden en onrechtvaardigheden. In een droombeeld wordt de prachtige façade van Catharina’s Rusland naar beneden gehaald. Reisbelevenissen worden afgewisseld door theoretische beschouwingen, persoonlijke gevoelens en toekomstbeschouwingen. De Reis kan worden beschouwd als de eerste poging om in Rusland een realistische roman te schrijven.

Alhoewel de Reis anoniem was uitgegeven, kwam Catharina de Grote er al snel achter wie de auteur was. Radisjtsjev werd gearresteerd, ondervraagd en veroordeeld tot de doodstraf. Bij wijze van gratie werd die omgezet naar tien jaar verbanning naar Siberië.

As a true student of the Enlightenment, Radischev held views that favored the freedom of the individual, Humanism, and patriotism. These values are best summed up by “equality of all classes before the law, abolition of the Table of Ranks, trial by jury, religious toleration, freedom of the press, emancipation of manorial serfs, habeas corpus, and freedom of trade”. Upon his return from Leipzig in 1771, Radischev saw with fresh eyes the stark contrast between life under liberal Western states like England and Switzerland and that under Russia’s autocracy.

Eise Eisinga #Verlichting #Enlightenment

File source: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Willem_Bartel_van_der_Kooi_-_Eise_Eisinga.jpg

Eise Jelteszn Eisinga (Dronrijp, 21 februari 1744 – Franeker, 27 augustus 1828) was een Nederlands amateur-astronoom, patriot en vertegenwoordiger van De #Verlichting in Nederland. Hij bouwde zelf een planetarium, dat  het oudste, nog werkende planetarium ter wereld is.

In 1787 raakte hij als patriot in conflict met de prinsgezinde, plaatselijke schutterij en de provinciale autoriteiten. De gemoederen liepen hoog op, toen de stad als toevluchtoord diende voor een tiental coupplegers onder leiding van Court Lambertus van Beyma. Toen Franeker werd opgegeven vluchtten veel patriotten naar Amsterdam. Eisinga vluchtte de andere kant uit, naar Duitsland. Hij vestigde zich als wolkammer te Visvliet, nadat hij te horen had gekregen dat zijn echtgenote was overleden en zijn huis verbeurd was verklaard. Nadat hij in 1791 toch nog werd uitgeleverd, is hij tot vijf jaar verbanning uit Friesland veroordeeld. Eisinga keerde terug naar Visvliet en trad daar opnieuw in het huwelijk.

Eise Eisinga wurde ein berühmter Bürger von Franeker. Er erhielt einige Ehrenämter, wie Mitglied des Magistrats und Aufseher der Bürgerwehr. Zu der Zeit konnte die Politik grob gesagt in zwei Lager aufgeteilt werden, und zwar die Patrioten und die Fürstentreuen. Im Jahre 1787 geriet Eisinga, der Patriot war, in einen ernsten Konflikt mit einigen fürstentreuen Führungspersonen der Franeker Bürgerwehr. Der Konflikt eskalierte dermaßen, daß er mit Gefangenschaft bedroht wurde und gezwungen war, ohne Frau und Kinder das Land zu verlassen.

Er blieb einige Jahre in Deutschland, wo ihn auch die Nachricht erreichte, daß seine Frau gestorben war und er sein Haus in Franeker verloren hatte. So sehr ihn auch die Trauer um den Tod seiner Frau und die Unsicherheit über das Los seiner Kinder verzehrten, Eisinga hatte noch nicht den Mut, nach Franeker zurückzukehren. Nach einigen Jahren wagte er sich wieder in die Niederlande, fand Franeker aber noch immer zu gefährlich. Er bekam Arbeit als Wollkämmer in Visvliet, einem kleinen Ort an der Grenze zwischen Groningen und Friesland. Nach einiger Zeit wurde er jedoch gefangengenommen und vom Leeuwarder Gerichtshof zu fünf Jahren Verbannung aus Friesland verurteilt. Er wohnte bis 1795 in Visvliet und heiratete dort Trijntje Sikkema.

Neben allen Schwierigkeiten, die er zu überwinden hatte, sorgte sich Eise Eisinga die ganze Zeit um sein Planetarium. Existierte es noch? Seine Freude war dann auch groß, als er mit seiner zweiten Frau nach Franeker zurückkehrte und das Planetarium in redlichem Zustand vorfand. Nach einigen Schmier- und Reparaturarbeiten funktionierte das Planetarium wieder ordentlich. Eisinga wurde wieder Wollkämmer und ein angesehener Bürger von Franeker. Er erhielt wiederum Ehrenämter, wie das des Hochschulverwalters und Provinzialverwalters und ihm wurde sogar der Ritterorden verliehen.

Sein Planetarium wurde immer berühmter. König Wilhelm der Erste, der es im Jahre 1818 besichtigte, kaufte das Planetarium für den Staat zu einem Betrag von f 10.000,-. Zehn Jahre später, im Jahre 1828, starb Eise Eisinga im Alter von 84 Jahren.  [https://web.archive.org/web/20100725105121/http://friesland.org/r/eise_eisinga.html]

 

Elizabeth Montagu

mme MontaguElizabeth Montagu (geboren Robinson, York, 2 oktober 1720 – Londen, 25 augustus 1800) was een Engels sociaal hervormster, mecenas, schrijfster en zakenvrouw. Montagu was de oprichter van de Blue Stockings Society. Bekende deelnemers die te enigertijd in verschillende samenstellingen de salons bezochten waren onder andere Edmund Burke, David Garrick, Samuel Johnson, Ada Lovelace, Elizabeth Vesey, Joshua Reynolds, Mary Wortley Montagu en Horace Walpole. Een bijeenkomst in het huis van Elizabeth Montagu is beschreven in James Boswells biografie Life of Johnson.

Elizabeth Montagu (née Robinson; 2 October 1718 – 25 August 1800) was a British social reformer, patron of the arts, salonnière, literary critic and writer, who helped to organize and lead the Blue Stockings Society.
https://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_Montagu

Genootschap:  http://www.elizabethmontagunetwork.co.uk/

Zie op twitter @Montagu_Letters

Bron van portret: http://www.elizabethmontagunetwork.co.uk/the-portrait/

 

Bernard Nieuwentijt #Verlichting

nieuwentijt
Gunst, Pieter Stevens van (1659-1724) Valkenburg, Dirk (1675-1721) graveur schilder Dirk Valkenburg (1675 — 1721)

Bernard Nieuwentijt (ook Nieuwentijdt of Nieuwentyt) (West-Graftdijk, 10 augustus, 1654 – Purmerend, 30 mei 1718) was een Nederlandse arts, filosoof en wiskundige. Hij is ook een van de belangrijkste vaderlandse auteurs uit de Verlichting en geldt als grondlegger van de fysicotheologie in Nederland. Daarnaast was hij magistraat, en fungeerde enkele malen als burgemeester van Purmerend.

In zijn postuum gepubliceerde werk Gronden van zekerheid betoogde Nieuwentijt dat Spinoza’s (meetkundige) methode niet de juiste experimentele methode van wetenschap was. Nieuwentijt richtte zijn aanval niet op Spinoza, maar op de Spinozisten, die meenden dat Spinoza’s wiskundige bewijs afdoende was.

 

https://nl.wikipedia.org/wiki/Bernard_Nieuwentijt

 

Portret van Bernard Nieuwentijt – https://www.europeana.eu/portal/record/2021618/internetserver_Details_kunst_22672.html. Gunst, Pieter Stevens van (1659-1724); Valkenburg, Dirk (1675-1721); graveur; schilder. Teylers Museum – http://teylers.adlibhosting.com/internetserver/Details/kunst/22672. CC BY-NC – http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/nl/

Francis Hutcheson #verlichting #enlightenment

Francis Hutcheson (8 August 1694 – 8 August 1746) was an Ulster Scottish philosopher born in Ulster to a family of Scottish Presbyterians who became known as one of the founding fathers of the Scottish Enlightenment. He is remembered for his book “A System of Moral Philosophy”.

He influenced David Hume, Adam Smith, and Thomas Reid and even Immanuel Kant discussed his theories. Hutcheson was born in Ireland into a family of Scottish Presbyterians. He was one of the most brilliant professors of the University of Glasgow. He was the best advocate of the theories of moral sense and moral sentimentalism and was one of the pioneers of aesthetics. His moral and political principles had a strong influence not only in Europe but also in colonial America.

https://philpapers.org/browse/francis-hutcheson
https://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Hutcheson_(philosopher)

After install Fedora

Fedora Logo

After new Fedora:

sudo dnf update

sudo dnf install musescore

email program Evolution, set accounts

(of Thunderbird)

sudo dnf install Keepassxc

sudo install tomboy

sudo install rednotebook

sudo install calibre

sudo install syncthing (connect to devices in LAN)(mkdir /Sync

change default search engine in Firefox (startpage.com)

sudo install nano

sudo dnf remove gnome-software

gsettings set org.gnome.desktop.peripherals.trackball scroll-wheel-emulation-button   Button 9

sudo install anki

sudo install gimp

import contacts email program

clock override extension Gnome (https://extensions.gnome.org/) %A %d %B %G %g %R

rednotebook & tomboy in /Sync.    https://connectiv.wordpress.com/2018/10/23/how-do-i-specify-the-location-tomboy-is-to-use-to-store-the-notes/

bookmarks toolbar Firefox

sudo dnf install cowsay

sudo dnf install fortune-mod  (zie https://lmpeiris.wordpress.com/2011/01/17/cowsayhow-to-make-a-cow-talk-on-terminal-startup/)

sudo dnf install simple-scan

install docx2txt  https://sourceforge.net/projects/docx2txt/

install VLC  https://www.videolan.org/vlc/download-fedora.html
trackball mouse (desktop)
IpTux
syncthing
rednotebook

 

 

 

 

 

creativity and art: the rules

When you need some creativity with a task or assignment use these rules. Just choose one.
I would like to have an app for this. Just enter something in a little screen and a random rule appears.

Go to CreativityGen for a random creativity generator.

Als je blijft steken en je hebt wat extra kreativiteit nodig voor een opdracht gebruik dan een van deze regels. Kies er een uit met de CreativityGen , de kreatieve regel machine.

In de CreativeGen staan meer regels dan hieronder genoemd staat.

  1.  go for a message.
  2. slow down.
  3. misunderstand the assignment.
  4. just scribble and doodle.
  5. continue at the other end.
  6. change, make art.
  7. ask for help.
  8. upside down.
  9. start again.
  10. simplicity, less is better.
  11. mirror.
  12. be very fast and quick.
  13. change colors.
  14. go to the bottom, fly low.
  15. change the rules.
  16. one fragment, piece.
  17. be very clear.
  18. add the unknown.
  19. just change into something different.
  20. use a grid.
  21. repeat, repeat, repeat.
  22. you are on the right track
  23. move, move, move.
  24. upside down.
  25. change the subject.
  26. add something.
  27. display, perform, mention.
  28. read something.
  29. use utensils.
  30. go round, circle.
  31. be clear, clear the place.
  32. change tools.
  33. pretend.
  34. change the mistake.
  35. delete.
  36. make coffee, tea.
  37. walk away.

 

 

 

Calligraphy and music Garden8

dichines
This is the Chinese sign di, it means ground, earth. One of the six parts of Garden8 is called Di.
As you can see, the calligraphy shows not only black lines, but also a lot of white spots. In the music of Garden8 this interplay of black (sound) and white (silence) is important.
The black spots are connected to build the sign, but without the white spots we could not recognize the sign. Most music contains white spots, silence.

Stilte; Stillness and senza mesura  are posts about silence in music.